For The People

My Pappa Was ʼn Dromer

My pappa was ʼn dromer. Hy’t geglo in die watermyt wat fluit en die matrose lok en vang en in bome wat geheime ken en die wind wat jare met hom dra. Hy’t ons geleer lat jy die wolke met ʼn lepel kan eet. En dat hulle spookasem van dit maak.Hy’t hout gekap en vuur gemaak en gesê ek en Niesa mag maar by die vuur kom sit al sou ons vlegsels, wat Ma die vorige dag met geduld, gebed en klapperolie gewas en uitgekam het, die volgende dag by die skool soos vuurrook vrot. En as ons dié keer stokkies in die vuur druk en sigarette maak, het Ma nie gesê ons sal in die kooi pis nie. Want Pappa het gekom.

My pa was ʼn slim man, hy’t al die geheime van die tong geken; hoe om hom te laat tsiek en klak en qcok, maar hy was suinig met sy woorde en het dit spaarsamig gebruik. Niesa sê my pa het een dag op die perdekarretjie, toe ek nog klein was, gewuif en “!Gâise !gú re”, koebaai, vir my ma geskree en toe draai die bleek man my pa se oor en sê “hotnot, jy praat nie weer daai skindertaal nie!” en toe word my pa bloedrooi in die gesig. En so het die baas die taal uit ons uit gedraai soos natgeit uit vars wasgoed.

My pa het ons om die vuur vertel van die sterre. ‘Daai een is jou oupa , hy’t sy longe vir die goud loop gee. En jou antie het máár met die Jirre se genade tougespring. Sy wil by die sterre loop gebly het. En daai een is Ouma Sara, sy’t te veel geskel laat die nag haar maar gevat het.’ Hy’t die sterre verbind om prentjies van boeppens mannetjies met knobkieries te maak. Dan het hy ʼn ster vir elkeen gevang en in ons oё gegooi en gesê die wêreld val vrek op sy rug as ʼn meisiekind nie ʼn ster in haar oё het nie.

Ma, wat min gelag het, net as Pappa gekom het het gesê, ‘God, Petrus, is jy alweer besig om die kjeeners se koppe in plaas van hulle se mae vol te maak?!’ Sy was moeg gewerk en suur geplooi van alleen kind groot maak, maar haar hart het gou sag gekook soos beesvleis in ʼn driebeenpot vir daai man. En ons was mos nooit honger nie, daar was altyd ʼn koolkop of ʼn aartappel wat Ma van iewers af kon uitpluk. Ma het veral skelm daarvan gehou as Pappa met sy kitaar wat hy van ʼn ou gasoline blik en ʼn vislyn gemaak het, vir ons liedjies sing oor Simson se sterkgeit en Jona in die vispens en Dawid wat in sy kaalgeit voor die Here gedans het. Hy’t altyd sy vinger gelek voor hy wegtrek en dan mag ons later as gewoonlik wakker gebly het. Want wanneer hy weer weg is moet ons vroeg pis en loop rus. Ons het vergeet van Ma se reёls as Pappa daar was.  Behalwe van Boeke vat, want die Here baklei ʼn mens se heup stukkend as jy stout is en dan loop jy mank vir die res van jou lewe.

En as dit tyd geraak het vir my pappa om terug te gaan na die goud gate toe het ons vleis geёet. Om hy hard werk. En mooi aangetrek, laat hy kan weet hy’t iets mooi om na toe terug te kom. Dan het hy ons gesoen en gesê ons moet soet wees en vir Ma luister (so asof ons nie sou nie) en vir ma gesê hy kom gou weer. En dan het sy altyd agter die ou toilet loop sit en huil en gedink ons sien nie.

My Pappa was ʼn dromer. Hy’t gedroom van die kobra wat een dag amper vir Niesa gepik het, die aand voor ons die slang in die xhouboevybos gekry het. Hy’t gedroom van ʼn god wat sy genade in die maag van die aarde bêre vir ons om gesond te word. Hy’t een keer gedroom van ʼn swerm heuningbye wat hulle korf in ʼn rotsskeur agter my ouma se huis gemaak het. Die bye het geweet van die genade in die aarde se pens en hulle het met dit gewerk en heuning gemaak en dit was mooi. En toe een dag kom daar ʼn perdeby met sy groot, blink rondegat en sy sterk angel, eensaam en ver van sy eie korf. Die heuningby het hom in genooi vir ʼn brou om die reis se stof af te sluk en dit was mooi en hulle het lekker met mekaarsaam gekuier. Maar die volgende dag toe kom die perdeby terug, maar nie net hy nie, klomp-klomp, vreet die bytjies se eiers en vat hulle se heuning. My pa het nooit gesê wat die droom beteken nie,ons het van beter geweet as om te vra, hy was net baie hartseer as hy van dit praat.

By my pa se klip het my ma geskryf hy was ʼn goeie man. En skelm, toe sy dink ons nie kan hoor nie, “!Gâise !gú re”, koebaai, gefluister.

Comments are closed, but trackbacks and pingbacks are open.